الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

178

دقائق العلاج ( فارسي )

داروهاى سرد قوى بايد درمان كرد و بر آن مرهم اسفيداج بگذارند و اگر پس از خون‌گيرى اندام ورم كند بايد به پاكسازى بدن اقدام كنند فصّاد « 1 » بايد كمال احتياط را داشته و پيش از بستن اندام بايد سرخرگ را جستجو كند و بعد سياهرگ را بگشايد نه سرخرگ را در هنگام گشودن سياهرگ بايد نوك چاقو را كمى خوابيده بر درازى آن بگذارند تا آن را از پهنا نبرد و بايد موضعى را برگزيند كه از سرخرگ دور باشد . وقت فصد از روز ساعت سه ( ظاهرا بعد از ظهر ) و در طول ماه از دوازدهم تا پانزدهم است « 2 » و بعضى گفته‌اند كه از پانزدهم تا هفدهم است و حق همان است كه نخست گفته شد . هنگامى كه مىخواهند فصد كنند بايد تيغ را بر پوستهاى نرم به نرمى بكشند و موضع را با روغن چرب كنند تا درد كمتر حس شود و نيز چاقوى عمل را كمى چرب كنند و بايد موضع فصد را از جاهايى كه گوشت كمتر دارد برگزينند . بيش از همه رگها حبل الذراع و قيفال احساس درد دارند زيرا كاملا بماهيچه‌ها اتصال دارند و در اين نقطه پوست سختتر است ، باسليق و اكحل كمتر دردناكند زيرا روى آنها گوشت نيست . پيش از فصد بايد موضع را بويژه در زمستان با آب گرم رفاده كنند تا پوست را نرم كند و خون بهتر ظاهر گردد و درد نيز كمتر و فصد آسانتر خواهد بود . اگر شكاف موضع تنگتر باشد و خون غليظ نباشد از نظر حفظ جان بيمار بهتر است اما شكاف گشادتر براى پاك سازى بدن مفيدتر مىباشد به اين شرط كه بيمار تاب آن را داشته باشد و بهتر

--> ( 1 ) فصّاد بمعنى كسيست كه فصد مىكند و در قديم معمولا خود پزشك به آن اقدام نمىكرد و اشخاص ديگرى مخصوصا دلاكها در اين كار تخصص داشتند . مترجم ( 2 ) چون در اين روزها چيرگى خون شدت مىيابد . مترجم